Ξερόλας
Πώς επηρεάζεται όλος ο πλανήτης από την φωτιά στον Αμαζόνιο;Δεν έχει προηγούμενο η οικολογική καταστροφή στον Αμαζόνιο, τον πνεύμονα του πλανήτη, με τον πυκνό καπνό να κρύβει τον ήλιο δημιουργώντας έν…
Πώς επηρεάζεται όλος ο πλανήτης από την φωτιά στον Αμαζόνιο;
Δεν έχει προηγούμενο η οικολογική καταστροφή στον Αμαζόνιο, τον πνεύμονα του πλανήτη, με τον πυκνό καπνό να κρύβει τον ήλιο δημιουργώντας ένα απόκοσμο σκηνικό.
Η φωτιά είναι μία μόλις από τις χιλιάδες που αποδεκατίζουν αυτή τη στιγμή την Αμαζονία, το μεγαλύτερο τροπικό δάσος του κόσμου και έναν προμαχώνα κατά της κλιματικής αλλαγής.
Οι πυρκαγιές στο τροπικό δάσος έχουν αυξηθεί κατά 83% μέχρι στιγμής φέτος, σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2018, σύμφωνα με την INPE, την υπηρεσία διαστημικών ερευνών της Βραζιλίας.
Αυτή η κυβερνητική υπηρεσία έχει καταγράψει 72.843 πυρκαγιές, τον μεγαλύτερο αριθμό από το 2013 που άρχισαν να τηρούνται αρχεία. Περισσότερες από 9.500 χιλιάδες εντοπίσθηκαν από δορυφόρους μόνον από την περασμένη Πέμπτη και μετά.
Χθες, Τετάρτη, ο πρόεδρος της Βραζιλίας Ζαΐχ Μπολσονάρου εξόργισε τους οικολόγους διατυπώνοντας αβάσιμες κατηγορίες ότι μη κυβερνητικές οργανώσεις βάζουν τις φωτιές από θυμό επειδή περιέκοψε τη χρηματοδότησή τους.
Η παγκόσμια οργή εκφράζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με το #PrayforAmazonas (προσευχηθείτε για την Αμαζονία) να είναι το κορυφαίο στον κόσμο θέμα στο Twitter.
Την τελευταία εβδομάδα δημοσιογράφος του Reuters έχει επανειλημμένα διανύσει με το αυτοκίνητο το τμήμα των 30 χιλιόμετρων του Υπεραμαζονιακού αυτοκινητόδρομου από την Χουμάιτα προς τη Λαμπρέα, παρακολουθώντας τη φωτιά να κατατρώει τη ζούγκλα.
Στην αρχή, την Τετάρτη της περασμένης εβδομάδας, η μαινόμενη πυρκαγιά απείχε μόλις λίγα μέτρα από τον αυτοκινητόδρομο, με τις κίτρινες φλόγες να καταπίνουν δένδρα και να φωτίζουν τον ουρανό. Μέχρι το σαββατοκύριακο, η φωτιά είχε υποχωρήσει μακρύτερα, όμως η πορτοκαλί λάμψη της είχε πλέον ύψος αρκετών ορόφων.
Ο δημοσιογράφος του Reuters είδε τολύπες καπνού να υψώνονται από το δάσος και να φθάνουν σε ύψος δεκάδων μέτρων, στη διάρκεια ενός ταξιδιού μιας εβδομάδας που έκανε στη νότια Αμαζονία και την βόρεια Πολιτεία Ροντόνια.
«Το μόνο που μπορείς να δεις είναι καπνός», λέει δείχνοντας στον ορίζοντα ο Τιάγκο Παριντιντίν, ο οποίος ζει σε καταυλισμό αυτοχθόνων λίγο μακρύτερα από τον Υπεραμαζονιακό αυτοκινητόδρομο.
Είκοσι δύο χρόνων και εκπαιδευμένος σε περιβαλλοντικά ζητήματα, ο Τιάγκο Παρνιντιντίν καταγγέλλει την αυξανόμενη ανάπτυξη της Αμαζονίας που έφερε τη γεωργία και την αποδάσωση, με αποτέλεσμα να ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες στη διάρκεια της ξηρής εποχής.
Οι φωτιές αρχίζουν στη χαμηλή βλάστηση που έχει ξεραθεί κατά την περίοδο της ξηρασίας. Καπνός τυλίγει τμήματα εδάφους που είναι ακόμη καταπράσινα, γεμάτα φτέρες και φοινικόδενδρα, καθώς η βλάστηση κάτω απ’ αυτά σιγοκαίει. Στο τέλος πιάνουν φωτιά και τα δένδρα.
Περιβαλλοντολόγοι λένε επίσης πως αγρότες βάζουν φωτιά στο δάσος για να μετατρέψουν τμήματά του σε βοσκοτόπια.
Ο Γκάμπριελ Αλμπουκέρκε, πιλότος στο Πόρτο Βέλιο, την πρωτεύουσα της Πολιτείας Ροντόνια, λέει πως, στα τέσσερα χρόνια που πετάει με το μικρό ελικοφόρο αεροπλάνο του, η κατάσταση ποτέ δεν ήταν τόσο κακή.
«Είναι η πρώτη φορά που βλέπω κάτι τέτοιο», λέει καθώς προετοιμάζεται για απογείωση.
Από τον ουρανό, οι πυρκαγιές κυμαίνονται από μικρούς θυλάκους μέχρι μεγαλύτερες από ποδοσφαιρικό γήπεδο, με τον καπνό να καθιστά αδύνατο να δει κανείς κάτι πίσω από την πρώτη γραμμή της φωτιάς ώστε να διακρίνει την πλήρη έκταση της πυρκαγιάς.
Πώς μας επηρεάζει όλους;
Τον κώδωνα του κινδύνου όχι μόνο στην Αμερική αλλά και σε όλο τον κόσμο έχουν προκαλέσει οι φωτιές που καίνε εδώ και μέρες απέραντες εκτάσεις στον Αμαζόνιο, προκαλώντας μια τεράστια και ανυπολόγιστη περιβαλλοντική καταστροφή.
Το πλούσιο σε βιοποικιλότητα και φυσικούς πόρους, τροπικό δάσος του Αμαζονίου, έκτασης 5,5 εκατ. τετραγωνικών χιλιομέτρων, θεωρείται από τους επιστήμονες ιδιαίτερα σημαντικό όχι μόνο για τους ντόπιους και τις κοινότητες των αυτοχθόνων αλλά και για την εύρυθμη λειτουργία όλου του πλανήτη.
Ακολουθούν πέντε στοιχεία που αποδεικνύουν γιατί ο Αμαζόνιος έχει τόσο καθοριστική σημασία:
Γλυκό νερό:
Ξεκινώντας από μικρά ποτάμια στις Άνδεις, περισσότεροι από 1.100 παραπόταμοι ενώνονται για να σχηματίσουν έναν από τους μεγαλύτερους ποταμούς της Γης, αυτόν του Αμαζονίου, που έχει μήκος 6.400 χιλιόμετρα. Το 20% του γλυκού νερού που υπάρχει παγκοσμίως βρίσκεται εκεί και καταλήγει μέσω του Αμαζονίου στη θάλασσα. Ο ποταμός Αμαζόνιος παρέχει αμέτρητες υπηρεσίες στον άνθρωπο, όπως το νερό για τη γεωργία, μεταφορές και τρόφιμα. Επιπλέον, είναι ένας σημαντικός βιότοπος για αμέτρητα είδη, συμπεριλαμβανομένων πάνω από 2.500 ειδών ψαριών και ποταμίσιων δελφινιών. Η ισορροπία, ωστόσο, του κύκλου του νερού στο τροπικό δάσος απειλείται από την αποψίλωση από την κλιματική αλλαγή.
Φαρμακευτικά φυτά:
Στην περιοχή του Αμαζονίου χιλιάδες είδη φυτών χρησιμοποιούνται από τους ντόπιους ως παραδοσιακά φάρμακα. Η ελονοσία, μία από τις πιο θανατηφόρες ασθένειες στις τροπικές περιοχές, μπορεί να αντιμετωπιστεί από 41 διαφορετικά είδη φυτών που υπάρχουν μόνο στον Αμαζόνιο της Βραζιλίας. Και το 70% των φυτών που βρέθηκαν να έχουν αντικαρκινικές ιδιότητες, υπάρχουν στο τροπικό δάσος.
Οξυγόνο:
Ο Αμαζόνιος θεωρείται ότι είναι οι πνεύμονες της Γης, τραβώντας τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπονται από την ανθρώπινη δραστηριότητα και την καύση των ορυκτών καυσίμων ενώ παράλληλα μας παρέχει το οξυγόνο που αναπνεύουμε. Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου παράγει περίπου το 20% του οξυγόνου της Γης. Τα δάση είναι η καλύτερη μας άμυνα κατά της αλλαγής του κλίματος ενώ η καταστροφή τους και η αλλαγή χρήσης της γης αποφέρει σχεδόν το 20% των εκπομπών άνθρακα παγκοσμίως.
Ορυκτά:
Το Περού είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς στον κόσμο χρυσού, χαλκού, κασσίτερου, ψευδάργυρου και ασημιού. Η εξόρυξη τους συμβάλλει στην ανάπτυξη της χώρας, σε συνδυασμό με την συνεχώς αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση για μέταλλα. Ο χρυσός βρίσκεται στη βάση των Άνδεων, όπου εκατομμύρια χρόνια ιζηματογενών απορροών έχουν συσσωρεύσει μικρά κοιτάσματα. Οι εξορύξεις όμως που γίνονται εκτός του επίσημου και νομοθετημένου πλαισίου έχουν καταστρέψει το οικοσύστημα. Αυτή η μη ελεγχόμενη δραστηριότητα απορρίπτει περίπου 30 τόνους υδραργύρου στον Αμαζόνιο κάθε χρόνο.
Τρόφιμα:
Τα προϊόντα του τροπικού δάσος καλύπτουν μέρος της παγκόσμιας ζήτησης για τρόφιμα. Περίπου το 80% των τροφίμων μας προέρχεται αρχικά από τροπικά δάση, όπως ο καφές, το ρύζι, οι ντομάτες, οι πατάτες, οι μπανάνες, το μαύρο πιπέρι, ο ανανάς και το καλαμπόκι.
Μπολσονάρου: Δεν έχουμε χρήματα για να αντιμετωπίσουμε τις φωτιές
Την ίδια ώρα, ο Ζαΐχ Μπολσονάρου δηλώνει πως η κυβέρνησή του δεν έχει τους πόρους για να καταπολεμήσει τις πυρκαγιές στο τροπικό δάσος της Αμαζονίας.
Σε δηλώσεις του καταφέρθηκε εναντίον του Τύπου, τον οποίο κατηγορεί ότι στρέβλωσε τις δηλώσεις του περί ευθύνης των μη κυβερνητικών οργανώσεων στις φωτιές στο δάσος του Αμαζονίου, επαναλαμβάνοντας, εντούτοις, ότι «οι ισχυρότερες υποψίες προέρχονται» από τις ΜΚΟ.
«Ουδέποτε κατηγόρησα τις ΜΚΟ για τις φωτιές στον Αμαζόνιο. Είναι απίστευτα όσα γράφονται στις εφημερίδες» είπε σε δημοσιογράφους στη Μπραζίλια.
«Ο βραζιλιάνικος Τύπος περνά τον καιρό του επινοώντας ιστορίες, όμως το να με κατηγορούν ότι είμαι (ένας) Νέρωνας που βάζει φωτιές είναι ανεύθυνο, είναι σαν να κάνουν εκστρατεία εναντίον της Βραζιλίας» υποστήριξε. «Υπάρχουν πάντα δασικές πυρκαγιές και θα υπάρχουν πάντα. Δυστυχώς, αυτό συνέβη στην Αμαζονία».
Ο ακροδεξιός πρόεδρος εξήγησε ότι θα μπορούσε επίσης να κατηγορήσει για αυτούς τους «εμπρησμούς (…) τους αυτόχθονες, τους Αρειανούς… ή τους μεγάλους γαιοκτήμονες». «Όλος ο κόσμος μπορεί να θεωρηθεί ύποπτος. Όμως, οι ισχυρότερες υποψίες προέρχονται από τις ΜΚΟ» σημείωσε.
Την Τετάρτη, ο Ζαΐχ Μπολσονάρου υπαινίχθηκε πως οι μη κυβερνητικές οργανώσεις προάσπισης του περιβάλλοντος θα μπορούσαν να έχουν προκαλέσει αυτές τις πυρκαγιές.
«Οι ΜΚΟ χάνουν χρήματα που προέρχονται από τη Νορβηγία και τη Γερμανία. Δεν έχουν πλέον δουλειές, προσπαθούν να με ανατρέψουν» υποστήριξε την Πέμπτη, αναφερόμενος στην αναστολή από αυτές τις δύο χώρες, των επιδοτήσεών τους στο Ταμείο για τον Αμαζόνιο, που δημιουργήθηκε για την προστασία του «πνεύμονα του πλανήτη».
«Τα χρήματα στα ταμεία των ΜΚΟ δεν χρησιμεύουν ούτε στη μάχη κατά των πυρκαγιών ούτε στο να ξαναφυτευτούν δέντρα» σημείωσε ο Βραζιλιάνος πρόεδρος.
«Εάν ολόκληρος ο κόσμος αρχίσει να υψώνει εμπορικούς φραγμούς (εναντίον της Βραζιλίας), οι αγροτικές συναλλαγές μας θα καταγράψουν πτώση, η οικονομία θα κατρακυλήσει (…) και η ζωή σας, εσάς των εκδοτών, των ιδιοκτητών τηλεοπτικών δικτύων θα είναι πιο περίπλοκη» προειδοποίησε.
«Αυτή η περιβαλλοντική ψύχωση σας εμποδίζει να δράσετε» κι «εγώ θέλω να σώσω τη Βραζιλία».
